'Pak je etui' - Toen begon eigenlijk de echte opdracht pas

Een korte observatie in groep 6 maakte zichtbaar hoeveel executieve functies aangesproken worden voordat een leerling überhaupt aan leren toekomt. Vaak geeft een observatie zo veel meer informatie dan een uitgebreid dossier.

Afgelopen week was een van onze adviseurs autisme en onderwijs op een school voor een observatie in groep 6. 
De hulpvraag ging over een jongen met ASS: wat zijn zijn ondersteuningsbehoeften en hoe kunnen we hem daarin beter begeleiden?

Tijdens de observatie was op verschillende momenten zichtbaar dat hij moeite had met bepaalde executieve functies.

“Pak je werkboek.”
Hij zocht zijn werkboek en ging kijken in de kast, waar zijn klasgenoot ook aan het zoeken was. De klasgenoot had daarvoor al in haar eigen la gezocht, deze jongen niet. En waar lag het boek…in zijn eigen la.

“Pak je etui.”
Even stilte. Waar was die ook alweer? Zoeken, speuren, ronddwalen door de klas.

“Schrijf je antwoord op het wisbordje.”
Dat bordje bleek nog volledig vol te staan met woorden, strepen en krassen, er was geen leeg stukje meer te vinden.
Dus eerst een schoonmaakdoekje zoeken. Ah ja… dat zat in zijn etui. En die etui… waar was die ook alweer?

Wat hier zichtbaar werd, was geen gebrek aan motivatie en ook geen onoplettendheid. Het was zichtbaar dat hij moeite had met bepaalde executieve functies. Denk aan organisatie, werkgeheugen, planning. 
Voor kinderen met autisme kan een opdracht die eenvoudig lijkt, bestaan uit een hele reeks aan handelingen: zoeken, onthouden, ordenen, schakelen, plannen en uitvoeren.

Soms begint inclusief onderwijs niet bij de inhoud van de les, maar bij de vraag: Wat heeft deze leerling nodig om überhaupt te kunnen starten?

Juist daar ligt vaak de ondersteuningsbehoefte:
- overzicht bieden
- routines expliciet maken
- materialen voorspelbaar organiseren
- tussenstappen zichtbaar maken

Want pas als de randvoorwaarden kloppen, ontstaat ruimte om tot leren te komen.