Herkenning

Gedragskenmerken

Welk gedrag kan een leerling vertonen? En wanneer moet er verder onderzoek gedaan worden?

Bron: Leerlingen met autisme in de klas (een praktische gids voor leerkrachten en intern begeleiders.)
Publicatie: Landelijk Netwerk Autisme.

Signalen van een stoornis in het autismespectrum

Hierna staat een overzicht van signalen die op een stoornis in het autismespectrum kunnen duiden (naar: L. de Wilde)

Hieronder vindt u de gehele signaleringslijst. De bijbehorende 'sleutel' vindt u in de rechterkolom.

 

Sociale interactie

• Weinig tot geen oogcontact
• Deelt weinig tot geen belangstelling, plezier of interesse met een ander
• Zoekt contact om in eigen behoeftes te voorzien
• Meer gericht op volwassenen dan op leeftijdsgenootjes
• Vlakke gelaatsuitdrukking
• Toont emoties niet adequaat
• Heeft moeite met samenspel
• Toont claimend gedrag
• Stelt veel stereotiepe vragen
• Heeft moeite te anticiperen op reacties van anderen
• Kan zich moeilijk inleven in een ander
• Stelt zich niet weerbaar op of verweert zich ongepast

Communicatie

• Vlakke intonatie; monotoon
• Maakt weinig tot geen gebruik van ondersteunende gebaren, mimiek en lichaamshouding
• Letterlijk nemen van taal
• Begrijpt geen grapjes
• Sprake van echolalie
• Moeite met woorden die verschillende betekenissen hebben
• Geen of weinig gebruik van de ik-vorm
• Ouwelijk taalgebruik
• Vertelt onsamenhangend, maakt veel associaties
• Vertelt niet of nauwelijks spontaan
• Moeite met begrip van (voor)gelezen verhalen
• Moeite met betekenisverlening van de gehele context, blijft hangen in details

Rigide repetitief gedragspatroon

• Weerstand tegen veranderingen
• Angst en paniek in bepaalde situaties, schijnbaar onlogische angsten
• Houdt zich vast aan bepaalde regels
• Steeds dezelfde vragen stellen
• Overdreven netjes en ordelijk
• Obsessieve belangstelling voor specifieke zaken (treinen, landkaarten, molens, etc.)
• Geen gevarieerd spontaan fantasiespel (‘doen-alsof’ spel)
• Vaak stereotiep en niet functioneel met spelmateriaal omgaan
• Herhalende bewegingspatronen (friemelen met vingers, fladderen)
• Loopt op tenen, houterige motoriek
• Gefascineerd door lichtjes en mechanisch (technisch) materiaal
• Betasten, tikken, ruiken, likken aan voorwerpen